Błogosławieństwo zwierząt we wspomnienie św. Franciszka z Asyżu

Data publikacji: środa, 01-10-2025

W sobotę 4 października po Mszy Świętej wieczornej, za wstawiennictwem św. Franciszka z Asyżu, będą pobłogosławione zwierzęta, które są naszymi domownikami. Serdecznie zapraszamy dzieci oraz dorosłych ze swoimi zwierzętami. Gromadzimy się na placu przed kościołem!

„Zwyczaj błogosławienia zwierząt jest ściśle związany ze wspomnieniem św. Franciszka z Asyżu (przypadającym na 4 października), który szczególnie ukochał wszystkie stworzenia i nazywał je naszymi mniejszymi braćmi. Kierując się postawą św. Franciszka nauczmy się szanować każde stworzenie Boże. Ten szacunek wobec zwierząt często uczy nas szacunku i wrażliwości na drugiego człowieka, a poniewieranie stworzeniami Bożymi jest urąganiem samemu Bogu, Stwórcy – o czym tak często się zapomina.

Słowa Allaina Bougraina-Dubourga:
„Czy wyobrażasz sobie świat bez zwierząt…?
…bez śpiewu ptaków, bez blasku psich oczu w podzięce za przyjazny gest, bez jelenia przemierzającego leśny dukt… Jakże smutny byłby taki świat! Prawdą jest, że im bardziej zamykamy się w miastach, tym dotkliwiej odczuwamy potrzebę naszych małych przyjaciół. Psy, koty, chomiki, świnki stały się częścią naszej rodziny. Ale nie jest to takie proste. Zwierzę obok nas to wielka odpowiedzialność. W pierwszym więc rzędzie nie należy myśleć o egoistycznej przyjemności, lecz o warunkach, jakie należy stworzyć zwierzęciu. Np. wzięcie do domu szczeniaka to początek długoletnich obowiązków. Musimy codziennie być z nim, wyprowadzać go na spacer, karmić i dbać o jego zdrowie. Podkreślam – zwierzęta ofiarują nam rzadko spotykany dar – prawdziwą przyjaźń”.

Niestety nie zawsze pamiętamy o tym, że zwierzę nie jest i nie może być zabawką, którą wyrzucimy, jak nam się znudzi. Jak zauważył Karol Badziak:
„Dziś ludzi zwierząt się nie boją. Zwierzęta boją się ludzi. Więcej jest psów pokaleczonych przez ludzi niż ludzi pokąsanych przez psy”.

Pamiętajmy na co dzień o tych naszych mniejszych braciach, szanujmy ich i uczmy tego szacunku nasze dzieci – jeśli staną się wrażliwe na potrzeby zwierząt, na ich odczucia, to uwrażliwią się także na drugiego człowieka, nauczą się bezinteresowności i poświęcenia, których tak bardzo brakuje w dzisiejszym świecie”.

Czy można błogosławić zwierzaki domowe? Tak, ale pod jednym warunkiem…

Możemy i powinniśmy wszystko „błogosławić”: w każdej rzeczy składać Bogu dziękczynienie. Chrześcijańskie błogosławieństwo ma swoje korzenie w błogosławieństwie żydowskim. Jest jednym z filarów naszej relacji z Bogiem i ludźmi. Ale czy naprawdę powinniśmy święcić wszystko, ze zwierzętami włącznie?

Na początek powiedzmy, że istnieją dwa rodzaje błogosławieństwa. Pierwsze – zstępujące – to pełne miłości i miłosierdzia spojrzenie, którym Bóg ogarnia Swoje stworzenia. Wiemy o nim z Księgi Rodzaju. Na każdym etapie dzieła stworzenia odwieczny Bóg przygląda się wszystkim bytom zrodzonym z Jego mądrości i miłości, „a Bóg widział, że były dobre” (Rdz 1, 12). Jesteśmy pobłogosławieni, ponieważ zostaliśmy stworzeni. Jesteśmy dodatkowo pobłogosławieni, ponieważ się odrodziliśmy: Bóg „napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym na wyżynach niebieskich – w Chrystusie” (Ef 1,3). W tym znaczeniu błogosławić bądź święcić oznacza zanurzyć jakąś istotę, rzecz czy czynność w łasce Bożej.

Rodzice chętnie błogosławią swoje dzieci. Obrzęd błogosławieństw przewiduje przepiękne teksty, by pobłogosławić narzeczonych, małżonków, rodzinę, pielgrzymów… Święcimy również przedmioty kultu, takie jak krzyż czy figurkę. Możemy na tej samej zasadzie poświęcić jakąś pracę, dom czy samochód. Dlaczego więc nie mielibyśmy święcić zwierząt?

Nie wolno mylić poświęcenia zwierzęcia z chrztem

Obok błogosławieństwa zstępującego mamy również odwrotne, czyli wstępujące, z ziemi ku Niebu: naszym zadaniem jest dziękować, błogosławić Tego, który nas błogosławi. Takie jest pełne znaczenie ofiar Starego Przymierza. Są one symbolem tego, że wszystko jest nam dane, i że wszystko w pewnym sensie musi powrócić do źródła, musi zostać umieszczone we właściwej perspektywie. To w najdoskonalszy sposób dokonuje się w Ofierze Chrystusa. „Wiedząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca” (J 13, 1), Jezus czyni ze Swego życia i Swojej śmierci „eucharystię” – czyli składa dzięki Swemu Ojcu.

Kiedy święty Paweł zachęca nas do tego, byśmy „dali ciała swoje na ofiarę żywą, świętą, Bogu przyjemną” (Rz 12, 1), zaprasza nas do wejścia w wymiar prawdziwej adoracji: nie tylko poprzez wypowiadanie rytualnych formuł, ale przez to, że nasze życie stanie się błogosławieństwem. Tak należy rozumieć pierwsze wezwanie z modlitwy Ojcze Nasz: „święć się Imię Twoje”. To nie jest jakieś pobożne życzenie. To zobowiązanie, aby wszystko, co nas otacza, każdy element naszego życia służył Boskiej Chwale. Każdy element, czyli również świat zwierząt.

Pieśń trzech młodzieńców wzywa do oddawania chwały niebo i ziemię, dzikie zwierzęta i trzody, stworzenia morskie i ptaki powietrzne (Dn 3, 51-90). Nawiązuje do niej kantyk Franciszka z Asyżu zwany Pochwałą stworzenia, a także kazania tego świętego do ptaków, jego rozmowa z siostrą cykadą i nawet bratem wilkiem. To wszystko mieści się w duchu chrześcijańskim, trzeba jednak uważać, by nie mylić poświęcenia zwierząt z chrztem.

Ks. Alain Bandelier